Özet: Münih Bölge Mahkemesi, ChatGPT’nin popüler Alman şarkı sözlerini izinsiz kullandığına hükmederek OpenAI’ı telif hakkı ihlalinden suçlu buldu ve tazminat ödemesine karar verdi. Bu emsal niteliğindeki karar, Avrupa’da yapay zekâ eğitimi ve telif hakları konusunda YZ şirketlerinin lisans yükümlülüğünü vurguluyor.
Münih Bölge Mahkemesi, yapay zekâ devi OpenAI’ın geliştirdiği popüler sohbet robotu ChatGPT’nin, Alman şarkı sözlerini telif hakkı lisansı almadan eğitim verisi olarak kullandığına hükmederek teknoloji ve yaratıcı endüstriler arasındaki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Almanya’nın müzik hakları kurumu GEMA tarafından açılan davada OpenAI suçlu bulundu ve bu karar, Avrupa genelinde yapay zekâ ve telif haklarının geleceği için önemli bir emsal teşkil etme potansiyeli taşıyor.
Davanın merkezinde, GEMA’nın, aralarında Reinhard Mey’in ünlü “Über die Wolken” şarkısının ve Helene Fischer’in “Atemlos” gibi başarılı hitlerinin de bulunduğu 10 popüler Alman şarkısının sözlerinin ChatGPT’nin eğitiminde izinsiz kullanıldığı iddiası yer alıyordu. Besteciler, söz yazarları ve müzisyenlerden oluşan GEMA, bu davayı bir “test davası” olarak ele aldığını ve kararın yalnızca Almanya’da değil, tüm Avrupa’da yapay zekâ (YZ) alanında ciddi sonuçlar doğuracağını belirtti.
OpenAI avukatları, savunmalarında ChatGPT’nin şarkı sözlerini kendi veri tabanında saklamadığını, yalnızca eğitim setinden “öğrendiğini” ve içeriklerin ancak kullanıcı tarafından açıkça talep edildiğinde üretildiğini öne sürerek sorumluluğun kullanıcıya ait olduğunu iddia etti. Ancak Münih Bölge Mahkemesi bu argümanları reddetti. Mahkeme, modelin şarkı sözlerini hatırlayıp yeniden üretebilme yeteneğinin tek başına telif hakkı ihlali teşkil ettiğine dikkat çekerek OpenAI’ın lisans almadan kullanım yaptığına hükmetti. Karar, YZ modellerinin yalnızca öğrenme aşamasında değil, ürettiği çıktılarla da telif hakkı sahiplerinin haklarını ihlal edebileceği yönünde net bir çizgi çekiyor. Ayrıca, mahkeme belgelerinde, ChatGPT’de Microsoft’un Copilot’unda olduğu gibi telifli eserler için “koruma uyarısı” veya özet gösterimi gibi bir mekanizmanın bulunmamasına da dikkat çekildiği belirtiliyor.
Mahkeme, OpenAI’ın GEMA’ya tazminat ödemesine karar verdi, ancak tazminatın miktarı kamuoyuna açıklanmadı. OpenAI ise kararı temyize götüreceğini duyurarak hukuki mücadelenin devam edeceğinin sinyalini verdi.
GEMA CEO’su Tobias Holzmüller, kararın ardından yaptığı açıklamada, “İnternet bir self-servis mağazası değildir. İnsan yaratıcılığı ücretsiz bir şablon olamaz” sözleriyle, YZ şirketlerinin telif koruması altındaki eserleri kullanma biçimine yönelik sert bir eleştiri getirdi.
Bu karar, Avrupa Birliği’nin (AB) yeni YZ Yasası’nın onaylanmasının ardından, YZ şirketlerinin eğitim verilerini nasıl elde etmesi ve kullanması gerektiği konusundaki ilk büyük hukuki adım olarak değerlendiriliyor. AB mevzuatı, metin ve veri madenciliği faaliyetleri için bir istisna getirse de, hak sahiplerinin bu kullanıma izin vermeme (opt-out) hakkını da koruyor. Münih’teki bu kararın, şarkı sözlerinin ötesine geçerek edebiyat, gazetecilik, görsel sanatlar ve fotoğrafçılık gibi diğer yaratıcı sektörleri de etkileyecek bir “sinyal etkisi” yaratması bekleniyor. Zira YZ sistemlerinin, telifli içerikleri eğitim verisi olarak kullanıp kullanmayacağı ve kullanacaksa hangi koşullarda lisans ödeyeceği, küresel telif hukuku açısından en kritik tartışma konularından biri olmaya devam ediyor. Bu davanın nihai sonucu, YZ ve yaratıcı endüstriler arasındaki ekonomik dengenin kurulmasında belirleyici bir rol oynayacaktır.






