Çin, SpaceX’in Starlink uydu ağı başta olmak üzere hızla büyüyen ticari internet uydu takımyıldızlarının küresel ölçekte ciddi “güvenlik ve emniyet” riskleri oluşturduğunu açıkladı. Bu uyarı, Rusya’nın öncülüğünde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen gayri resmi bir toplantıda uluslararası toplumun gündemine taşındı. Pekin yönetimi, alçak Dünya yörüngesindeki uydu sayısındaki hızlı artışın uzayın barışçıl kullanımını tehdit eder hale geldiğini savundu.
Çinli temsilci, 2021 yılında Starlink uyduları ile Çin uzay istasyonu arasında yaşandığı belirtilen tehlikeli yakın temaslara dikkat çekerek, bu tür olayların gelecekte daha büyük kazalara yol açabileceğini ifade etti. Ayrıca Aralık ayında parçalanan bir uyduya atıf yapılarak, yörüngede artan uzay çöplerinin hem insanlı görevler hem de mevcut uydu altyapıları için ciddi risk oluşturduğu vurgulandı. Çin’e göre bu gelişmeler, mevcut uluslararası uzay hukukunun ticari faaliyetler karşısında yetersiz kaldığını gösteriyor.
Pekin yönetimi, Starlink gibi bazı uydu ağlarını ülkelerin hava sahasını ve ulusal yasalarını hiçe saymakla suçladı. Çinli yetkililer, bu sistemlerin yalnızca sivil iletişim için değil, askeri keşif faaliyetlerinde ve hatta terörist ya da ayrılıkçı gruplar tarafından da kullanılabileceğini iddia etti. Bu suçlamalar, Starlink yöneticilerinden birinin kısa süre önce yaptığı ve Çin’in yetersiz koordinasyonu nedeniyle kendi uydularından birinin Çin’e ait yeni fırlatılan bir uyduyla neredeyse çarpıştığını belirten açıklamasının hemen ardından geldi.
Çin temsilcisi, insanlığın uzay araştırmalarında önemli ilerlemeler kaydettiğini kabul etmekle birlikte, ticari uzay faaliyetlerinin “etkili bir uluslararası düzenleme olmaksızın kontrolsüz şekilde büyümesini” büyük bir endişe kaynağı olarak nitelendirdi. Özellikle belirli ülkelerin öncülüğünde kurulan dev uydu takımyıldızlarının, uzayın ortak miras niteliğini zedeleyebileceği savunuldu. Pekin, bu nedenle BM çatısı altında daha bağlayıcı kuralların ve şeffaf mekanizmaların oluşturulması çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre, Çin’in bu çıkışı yalnızca teknik güvenlik kaygılarından ibaret değil. Aynı zamanda uzayda artan jeopolitik rekabetin ve iletişim altyapıları üzerindeki stratejik mücadelenin de bir yansıması olarak görülüyor. Starlink’in küresel ölçekte sunduğu hızlı internet hizmeti, bazı ülkeler tarafından dijital egemenlik ve ulusal güvenlik açısından riskli bulunuyor. Önümüzdeki dönemde ticari uydu ağları, hem teknolojik hem de diplomatik alanda uluslararası tartışmaların merkezinde kalmaya devam edecek.
