Çin, yapay zeka alanındaki yatırımlarını hızlandırarak 2030 yılına kadar teknoloji süpergücü olma hedefini adım adım gerçekleştiriyor.
Ülkede yapay zeka sektöründe faaliyet gösteren 4.500’den fazla şirket bulunurken, başkent Pekin’de bu yıl ilk ve orta öğretim seviyesinde yapay zeka dersleri başlatılacak. Üniversiteler de yapay zeka alanına yönelik bölümlere daha fazla öğrenci kabul etmeye başladı.
Çin’in bu alandaki atılımı, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 2017 yılında yapay zekayı ülkenin kalkınmasının “ana itici gücü” olarak ilan etmesiyle ivme kazandı. ABD’nin ocak ayında Çin’e yönelik yarı iletken çip ihracatına getirdiği yeni kısıtlamalar sonrasında Pekin, yapay zeka yatırımlarını daha da güçlendirmek amacıyla 60 milyar yuan (yaklaşık 302 milyar TL) değerinde bir yapay zeka fonu oluşturduğunu duyurdu.
Çinli mühendisler tarafından geliştirilen DeepSeek adlı yapay zeka destekli sohbet botu, ABD’nin yaptırımlarına rağmen ilerlemeye devam ediyor ve Pekin’e küresel rekabet avantajı sağlıyor. DeepSeek’in ABD merkezli teknoloji devleriyle rekabet eden yapay zeka modellerini daha düşük maliyetle geliştirip sattığı belirtiliyor. Bu durum, Nvidia ve Microsoft gibi dev şirketlerin piyasa değerlerinde yüzlerce milyar dolarlık kayıplara neden olurken, Pentagon’u da alarma geçirdi.
DeepSeek’in yanı sıra Unitree Robotics, Deep Robotics, BrainCo, Game Science ve Manycore Tech gibi firmalar, Çin’in yapay zeka alanındaki “6 ejderhası” olarak anılıyor.
Çin’in bu alandaki başarısının en büyük dayanaklarından biri de güçlü mühendislik altyapısı ve geniş insan kaynağı. Ülkede 2020 yılında 3,5 milyondan fazla öğrenci bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarından mezun oldu. Bu rakam, dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha yüksek.
Öte yandan, yapay zeka yatırımları Çin’e ticaret savaşında da avantaj sağlıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Çin’den ithal edilen ürünlere yönelik gümrük vergisini yüzde 10’dan yüzde 20’ye çıkarmıştı. Ancak Pekin’in artan teknoloji yatırımları, bu ekonomik baskılara karşı ülkenin direncini güçlendirebilir.
Çin’in yasama organı Ulusal Halk Kongresi’nin (ÇHUK) 14. dönem üçüncü genel kurul toplantısı bugün sona erdi. Devlet Başkanı Şi Cinping, Başbakan Li Çiang ve ÇKP’den üst düzey yetkililerin katıldığı kongrede, teknoloji yatırımları ön plana çıktı. Bir hafta süren toplantılar sonucunda teknoloji sektörüne yönelik 1 trilyon yuanlık dev bir fon oluşturulması kararlaştırıldı.
Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu yöneticisi Wu Çing, toplantıdaki konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Bu görüşme, neredeyse teknoloji temalı bir toplantı haline geliyor. Teknoloji burada artık daha önemli bir rol üstleniyor.”
Çin, stratejik yatırımları ve güçlü insan kaynağıyla yapay zeka alanında liderliği hedeflerken, küresel teknoloji rekabetinde dengeleri değiştirmeye devam ediyor.








