Instagram’da hızla yayılan bir deepfake video, yapay zeka çağının toplumsal kaygılarını hem güldüren hem de düşündüren bir aynaya dönüştürdü. “Energym” adıyla dolaşıma giren klipte Elon Musk, Sam Altman ve Jeff Bezos’un yapay zeka versiyonları, işlerini makinelere kaptırmış insanların koşu bantlarında enerji ürettiği fütüristik spor salonlarını yönetiyor. Belçikalı girişim şirketi AiCandy tarafından üretilen video, mizahın keskin bir toplumsal eleştiriyle buluştuğu noktada kendine sağlam bir yer edindi.
Klipteki yapay zeka Musk’ın ağzından dökülen cümle, videonun ruhunu tek başına özetliyor: “Ya insanların enerjisini, işlerini ellerinden alan makineleri çalıştırmak için kullanabilseydik?” Bu soru, kulağa bir distopya romanının ilk satırı gibi gelse de aslında günümüzde milyonlarca insanın zihnini kurcalayan varoluşsal bir kaygıyı yansıtıyor. Otomasyon dalgasının iş piyasasını yeniden şekillendirdiği, yapay zekanın beyaz yakalı mesleklere bile sızdığı bir dönemde bu kurgu, hayal ürünü olmaktan çok bir düşünce deneyi gibi hissettiriyor.
AiCandy’nin kurucu ortağı Jan De Loore, Fortune’a verdiği röportajda videonun arkasındaki niyeti açık sözlülükle dile getirdi. “Elbette bu bir şaka, ama her iyi şakanın içinde bir gerçeklik payı vardır” diyen De Loore, hicvin yalnızca güldürmek için değil, gerçek bir kaygıyı görünür kılmak için araç olarak kullanıldığını vurguladı. Nitekim videonun bu denli hızlı yayılması da tesadüf değil; izleyiciler hem güldüklerini hem de içlerinde bir yerde rahatsız olduklarını hissediyor.
Videonun yarattığı Black Mirror havası yalnızca sıradan kullanıcıların dikkatini çekmekle kalmadı. Paytm’in kurucusu Vijay Shekhar Sharma, X platformunda klibi “Mükemmel yapay zeka çağı reklamı!!” olarak nitelendirerek teknoloji dünyasının üst katmanlarından da bir yansıma aldı. Bu tür tepkiler, videonun salt bir eğlence içeriği olmadığını; aynı zamanda yapay zeka ekonomisinin gidişatına dair ciddi bir tartışmanın fitilini ateşlediğini ortaya koyuyor.
“Energym” fenomeni, deepfake teknolojisinin yaratıcı ifade aracı olarak nasıl kullanılabileceğini de gözler önüne seriyor. Gerçek kişilerin dijital kopyalarını kullanmak etik soruları beraberinde getirse de buradaki bağlam açıkça hiciv; ve bu tür sanatsal kullanımlar, teknolojiyi eleştirmek için bizzat o teknolojiyi araçsallaştırıyor. Yapay zekanın işleri elimizden alması olgusunu eleştiren bir içeriğin yine yapay zeka araçlarıyla üretilmesi, videonun taşıdığı ironinin belki de en güçlü katmanı. Eğlendirirken rahatsız eden, güldürürken sorgulamaya iten bu tür üretimler, gelecekte toplumsal eleştirinin nasıl şekilleneceğine dair önemli bir örnek oluşturuyor.








