Goldman Sachs: Yapay Zeka Yatırımları ABD Ekonomisinde Neden Beklenen Sıçramayı Yaratmadı?

Goldman Sachs’a göre YZ yatırımları 2025’te ABD GSYİH’sine neredeyse sıfır katkı sağladı; beklentiler verilerin önünde.

Son yıllarda küresel teknoloji gündeminin merkezine yerleşen yapay zeka yatırımları, milyarlarca dolarlık fon akışı ve şirket değerlemelerindeki hızlı artışlarla “yeni sanayi devrimi” olarak tanımlanıyor. Özellikle ABD’de büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, çip yatırımları ve üretken yapay zeka projelerine ayırdığı bütçeler tarihi seviyelere ulaşmış durumda. Ancak Goldman Sachs tarafından yayımlanan son analiz, bu iyimser tabloya temkinli bir perspektif getiriyor. Bankanın baş ekonomistine göre, yapay zeka yatırımlarının 2025 yılı itibarıyla ABD ekonomisine katkısı “neredeyse sıfır” düzeyinde.

Raporda dikkat çeken temel nokta, yatırım büyüklüğü ile makroekonomik çıktı arasındaki kopukluk. Son iki yılda yalnızca ABD’de yapay zeka odaklı altyapı ve yazılım yatırımlarının yüz milyarlarca doları bulduğu tahmin edilirken, GSYİH büyümesine ölçülebilir ve doğrudan bir katkı henüz yansımış değil. Bu durum, teknoloji hisselerinde yaşanan güçlü rallinin reel ekonomide aynı ölçüde karşılık bulmadığını ortaya koyuyor. Goldman Sachs analizine göre mevcut ekonomik büyüme; tüketim, kamu harcamaları ve geleneksel sektör dinamikleri gibi klasik faktörlerden beslenmeye devam ediyor.

Uzmanlar, medyada yer alan “YZ ekonomiyi dönüştürdü” veya “verimlilik patlaması başladı” gibi manşetlerin henüz verilerle desteklenmediğini belirtiyor. Milyarlarca dolarlık yatırım duyuruları, otomatik olarak üretim artışı ya da verimlilik sıçraması anlamına gelmiyor. Yapay zekanın gerçek ekonomik değer üretmesi için iş süreçlerine entegrasyonun tamamlanması, çalışan adaptasyonunun sağlanması ve yeni iş modellerinin oturması gerekiyor. Bu da zaman alan bir dönüşüm sürecine işaret ediyor.

Ekonomistler ayrıca, teknoloji yatırımlarının ilk aşamada daha çok sermaye harcaması (capex) kalemlerinde yoğunlaştığını; bunun ise kısa vadede kârlılığı ve verimliliği artırmak yerine maliyetleri yükseltebildiğini vurguluyor. Veri merkezleri, gelişmiş çipler ve enerji altyapısı için yapılan büyük harcamalar henüz üretkenlik istatistiklerine net bir ivme kazandırmış değil. Verimlilik artışı olmadan kalıcı büyüme etkisi yaratmak zorlaşıyor.

Öte yandan bu tablo, yapay zekanın uzun vadede etkisiz kalacağı anlamına gelmiyor. Tarihsel örneklere bakıldığında, elektrikleşme ya da internet gibi genel amaçlı teknolojilerin makroekonomik verilere güçlü biçimde yansıması yıllar almıştı. İlk yatırım dalgası genellikle altyapı kurulumuna giderken, asıl sıçrama uygulama katmanında ve iş yapış biçimlerinin dönüşmesiyle geliyor. Goldman Sachs’ın değerlendirmesi de bu noktaya işaret ediyor: Beklentiler ile gerçekleşmeler arasındaki zaman farkı yatırımcı algısını yanıltıyor olabilir.

Piyasa tarafında ise yapay zeka teması, özellikle büyük teknoloji şirketlerinin değerlemelerini yukarı taşımaya devam ediyor. Ancak ekonomik büyüme verileri aynı hızda artmadığı sürece, bu ayrışma zaman zaman düzeltme riskini de beraberinde getirebilir. Analistler, yatırımcıların yalnızca anlatıya değil, somut verimlilik ve kârlılık göstergelerine odaklanması gerektiğini vurguluyor.

Sonuç olarak, yapay zeka yatırımları finansal piyasalar açısından güçlü bir hikâye sunarken, makroekonomik veriler henüz bu hikâyeyi tam olarak doğrulamıyor. Kısa vadede “devrim” beklentisi gerçekçi görünmese de, orta ve uzun vadede üretkenlik artışı sağlanması halinde tablo hızla değişebilir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde kritik eşik, yapay zekanın deneysel projelerden çıkıp şirket bilançolarında ölçülebilir kâr ve verimlilik artışı üretip üretemeyeceği olacak.

Çağdaş

Çağdaş

Dijital strateji ve girişimcilik danışmanı, dijital içerik üretici ve yazılımcı.

Makaleler: 852